', ' öğrenmeye hoşgeldiniz: TÜRKLERİN KULLANDIKLARI TAKVİMLER
TÜRKLERİN KULLANDIKLARI TAKVİMLER etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
TÜRKLERİN KULLANDIKLARI TAKVİMLER etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

17 Ekim 2007 Çarşamba

TÜRKLERİN KULLANDIKLARI TAKVİMLER

a.12 Hayvanlı Türk Takvimler

Türklerin kullandığı en eski takvim 12 hayvanlı Türk takvimidir.Türkler tarafından bulunan bu takvimde Güneş temel olarak alınmıştır.Bu takvim 12 yıllık bir süre içerir ve her yıl,bir hayvan adı ile isimlendirilir. Bir yıl 365 gün 5 saat olarak hesaplanmış ve 12 aya ayrılmıştı.

Türkler,12 hayvanlı takvimi güneş yılı hesabına göre düzenlemişlerdi.Bu takvim Hunlar,Uygurlar ve daha sonra diğer bazı Türk devletleri tarafından kullanılmıştır.

b.Hicri Takvim

Türkler, İslamiyeti kabul ettikten sonra hicri takvimi kullanmaya başladılar.Hicri takvimde zaman ölçüsü Ay yılıdır.Buna göre bir yıl,Dünya’nın uydusu olan Ay’ın,Dünya etrafında 12 defa dönmesi için geçen zamandır.Bir yıl 364 gün olup Güneş yılı ile arasında 11 gün fark vardır.Takvim başlangıcı olarak Hz.Muhammed’in Mekke’den Medine’ye göç ettiği (Hicret) 622 yılı kabul edilmiştir.

Ülkemizde 1 Ocak 1926’da yürürlükten kaldırılan hicri takvimden,sadece dini günlerin belirlenmesinde yararlanılmaktadır.Günümüzde İran,Pakistan,Afganistan,Suudi Arabistan ve diğer Arap ülkelerinde bu takvim kullanılmaktadır.

c.Celali takvim

Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah adına düzenlenmiş bir takvimdir.Güneş yılına göre hazırlanmıştır.Melikşah’ın birinci adıdan dolayı bu takvime Celali takvim adı verilmiştir.Melikşah’ın ölümünden sonra terk edilmiştir.

Ç.Rumi Takvim

Osmanlı Devleti’nde hicri takvim kullanılıyordu.Ancak Güneş ve Ay yılları arasındaki on bir günlük bir fark olması devlet işlerinde karışıklıklara neden oluyordu.Vergilerin toplanmasında ve dış ticaretteki zorlukları gidermek düşüncesiyle, hicri takvimde değişiklik yapılması gereksinimi duyuldu.1739 yılında mali işlerde kullanılmak üzere,Güneş yılı esasın dayanan yeni bir takvim yapıldı.Bu takvimde de başlangıç yılı hicret kabul edildi.Yılbaşı ise 1 Mart oldu.Ancak,bu değişiklik de yeterli olmadı.Hicri 1255 yılında,Jülyen takvimine dayanan ve başlangıcı yine hicret olan yeni bir düzenleme yapıldı.Bu takvime Rumi takvim denildi.

d.Miladi Takvim

Diğer bir adı Gregoryen takvimi olan bu takvim,günümüzde hemen hemen tüm dünyada kullanılmaktadır.Bu takvim,1926 yılında Türkiye’de kabul edilmiş ve Miladi takvim adını almıştır.Milat,doğum demektir.Bu takvim,Hz.İsa’nın doğumundan 7 gün sonraki 1 Ocak gününü başlangıç olarak almıştır.Dünya’nın Güneş etrafındaki dönme süresi olan 365 gün 6 saat, bir yıl olarak kabul edilmiştir.Başlangıç tarihinden önceki döneme Milattan Önce (M.Ö.),sonraki döneme de Milattan Sonra (M.S.) denilir.26 Aralık 1925 yılında çıkarılan bir kanunla Türkiye’de de zaman ölçüsü olarak miladi takvim kabul edildi ve 1 Ocak 1926’dan itibaren kullanılmaya başlandı.

TÜRKLERİN KULLANDIKLARI TAKVİMLER

TÜRKLERİN KULLANDIKLARI TAKVİMLER:

1)- 12 HAYVANLI TÜRK TAKVİMİ: Türklerin kullandığı en eski takvimdir. Güneş yılını esas alır .Bu takvimde her yıl bir hayvan adıyla anılıyordu.

2)- CELALİ TAKVİM: Büyük Selçuklular zamanında Melikşah tarafından hazırlatılan bu takvim güneş yılına göre hazırlanmıştı.

3)- HİCRİ(HİCRET) TAKVİMİ: Ay yılını esas alır. Başlangıç olarak Hz. Muhammed'in Mekkeden Medine'ye hicret ettiği 622 yılını alır. Bugün Ramazan, mevlidler gibi dini günlerde bu takvimi kullanmaktayız.

4)- RUMİ TAKVİM: Osmanlı devletinde resmi ve mali işlerde kullanılmak üzere 19. yüzyıl başlarından itibaren yürürlüğe giren takvimdir. Güneş Yılını esas alır. 5)- MİLADİ(MİLAT) TAKVİMİ: 1926' dan itibaren kullandığımız takvimdir. Güneş yılını esas alır. Temeli Mısırlılar'a dayanır. İyon ve Yunanlılar kanalıyla Batıta aktarılmıştır. Romalılar Sezar zamanında JULYEN takvimi olarak düzenlemiş ve kullanmışlardır. Yeniçağda Papa XII.Gregor tarafından yeniden yapılan düzenlemelerle GREGORYAN TAKVİMİ olarak anılmıştır. Günümüzde ise Milat takvimi denilmektedir. Milat takvimi Hz. İsa'nın doğuşunu(sıfır) kronolojinin başlangıcı olarak kabul eder.

TAKVİM :
İnsanın gelişmeye başlamasıyla birlikte, çevresindeki herşey dikkatini
çekmiş ve onları izle-
meye, anlamaya, taklit etmeye başlamıştır. İnsanın dikkatini çeken
şeylerin başında da gök-yüzü ile gökyüzü olayları olmuştur. Başta Güneş ve
Ay gibi eşit aralıklarla görülen gök cisimleri izlenmiştir. Aritmetik
alanındaki ilerlemeler de gök cisimlerinin hareketlerinin sayılmasını
ve hesaplanmasını sağlamıştır. Böylece insanlar zamanı ölçmeye zamanı
yıl, mevsim, ay, hafta ve gün gibi bölümlere ayırmaya başlamışlardır.
İnsanların kullandıkları takvim sistemleri ya Güneş'in ya da Ay'ın
hareketlerine göre hazırlanmıştır. Türk topluluklarının tarihi boyunca
kullandığı takvimler:
· Miladi Takvim : Temeli İlkçağ Mısır Takvimine dayanır. İlkçağ'da
Mısır'ı ele geçiren Romalılar 365 günlük bu takvime 12 ay ekleyerek Jullien
Takvimini yaptılar.Bu takvim batıda 1582 yılına dek kullanıldı. Bu
tarihte Papa XIII. Gregor Peygamber İsa'nın doğumunu ( milat ) bu takvime
başlangıç yaparak bu gün kullandığımız takvimi oluşturdu.
· 12 Hayvanlı Takvim : İslamiyet’ten önce yerleşik Türk topluluklarının
kullandığı Çin Takvimidir. Güneş Yılı esas alınmış olup yılların
isimleri hayvan isimleriyle anılmaktadır (Sıçan yılı,Sığır yılı, Pars yılı,
Tavşan yılı, Ejder yılı, Yılan yılı, At yılı, Koyun yılı, Maymun yılı,
Tavuk yılı, Köpek yılı, Domuz yılı ).
· Celali ( Meliki ) Takvimi : Büyük Selçuklu Devleti'nde mali işlerde
kullanılmak üzere Sultan Celalettin Melikşah adına Ömer Hayyam
tarafından hazırlanan kısa bir süre kullanılabilen eski Sasani Güneş yılı
takvimidir.
· Rumi Takvim : Eski Bizans Güneş yılı takvimidir. Osmanlı Padişahı I.
Mahmut zamanında mali işlerde kullanılmak üzere düzenlenmiştir.
Başlangıcı Hicrettir ( 16 Temmuz 622 ). Bu nedenle bu takvime Hicri-Şems
Takvimi de denilir.
· Hicri Takvim : Tarihin ilk kullanılan takvimidir. İlkçağ'da
Sümerliler tarafından oluşturulmuş, Babilli’ler tarafından geliştirilmiştir.
Sonradan Araplar tarafından da kullanılan bu takvime İslamiyet'in dönüm
noktası olduğuna inanılan Hicret Olayı'nın tarihi ( 16 Tem-muz 622)
başlangıç yapılmıştır. 354 günlük bu takvime Hicri-Kamer Takvimi de denilir